Çalışma alanı
Patent ve Faydalı Model
Patent ve faydalı model, teknik bir probleme getirilen çözümü, yani buluşu korur. İkisi arasındaki seçim; buluşun niteliğine, ihtiyaç duyulan koruma süresine ve korumanın ne kadar hızlı alınması gerektiğine göre yapılır.
Koruma kapsamı
Patent veya faydalı model sahibi, izni olmadan buluş konusu ürünün üretilmesini, satışa sunulmasını, kullanılmasını ve ithal edilmesini ya da buluş konusu usulün kullanılmasını engelleme hakkına sahiptir. Korumanın sınırını istemler belirler.
Keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler, iş yöntemleri, bilgisayar programlarının kendisi, estetik yaratımlar ve bilginin sunumu buluş sayılmaz. İnsan veya hayvan vücuduna uygulanan teşhis ve tedavi yöntemlerine de patent verilmez (SMK m.82).
Patent ile faydalı model arasındaki farklar
| Patent | Faydalı model | |
|---|---|---|
| Koruma şartları | Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik | Yenilik, sanayiye uygulanabilirlik (buluş basamağı aranmaz) |
| Koruma süresi | Başvuru tarihinden itibaren 20 yıl, uzatılamaz | Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl, uzatılamaz |
| Kurum incelemesi | Araştırma raporu ve ardından esasa ilişkin inceleme | Araştırma raporu; esasa ilişkin inceleme yapılmaz |
| Korunamayan konular | Genel istisnalar | Genel istisnalara ek olarak usuller ve usul ürünleri; kimyasal, biyolojik, eczacılık ve biyoteknolojik buluşlar (SMK m.142) |
| Verildikten sonra | Verilme kararının yayımından itibaren altı ay içinde Kuruma itiraz edilebilir | Hükümsüzlük yalnızca mahkemede ileri sürülebilir |
| Süreç | Genellikle birkaç yıl | Daha kısa |
Faydalı model, kısa ürün ömrüne sahip ve mekanik yapılı buluşlar için hızlı ve ekonomik bir koruma sağlar. Buluş basamağı güçlü olan ve uzun süre korunması gereken buluşlarda ise patent tercih edilir.
Tarifname hazırlamanın önemi
Bir patent dosyasının değeri büyük ölçüde tarifname ve istemlerin kalitesiyle belirlenir. Kanuna göre korumanın kapsamını istemler belirler; tarifname ve resimler istemlerin yorumlanmasında kullanılır (SMK m.89). Dosyadaki hataların çoğu başvurudan sonra düzeltilemez.
- Çok dar istem: Rakibin küçük bir değişiklikle koruma alanının dışına çıkmasına imkân verir.
- Çok geniş istem: Tekniğin bilinen durumu karşısında yenilik veya buluş basamağı itirazlarına açık kalır.
- Yetersiz açıklama: Buluşun, ilgili teknik alanda uzman bir kişinin uygulayabileceği açıklıkta anlatılmaması hükümsüzlük sebebidir.
- Kapsam sonradan genişletilemez: Başvurunun ilk hâlinde yer almayan bir özellik sonradan eklenemez.
Bu nedenle tarifname hazırlığına buluşu teknik olarak doğru anlamakla başlıyoruz. Mekanizmayı, alternatif uygulama biçimlerini ve buluşu tekniğin bilinen durumundan ayıran özellikleri buluş sahibiyle birlikte ortaya koyuyoruz. Makina mühendisliği formasyonu; mekanik sistemler, makine elemanları, cihazlar ve üretim yöntemleriyle ilgili buluşlarda bu aşamayı doğrudan güçlendirir.
Başvuru süreci
Ön görüşme
Buluş, buluş sahibiyle görüşülerek bilinen çözümler ışığında değerlendirilir; patent mi faydalı model mi ile korunacağına karar verilir.
Tarifnamenin hazırlanması
Tarifname, istemler, teknik resimler ve özet hazırlanır.
Başvuru ve şekli inceleme
Başvuru TÜRKPATENT'e yapılır; eksiklikler varsa süresi içinde giderilir.
Araştırma raporu
Kurum, buluşla ilgili önceki dokümanları gösteren araştırma raporunu düzenler.
Yayım
Başvuru, başvuru veya rüçhan tarihinden itibaren 18 ay dolduğunda Bültende yayımlanır (SMK m.97).
İnceleme
Patentte araştırma raporunun bildiriminden itibaren üç ay içinde inceleme talep edilir. Kurum, en fazla üç bildirimle görüş ve değişiklik ister (SMK m.98).
Verilme ve itiraz
Patentin verilmesi kararı yayımlanır; üçüncü kişiler altı ay içinde itiraz edebilir (SMK m.99).
Çalışmalarımız
Patentlenebilirlik raporu
Talep edilmesi hâlinde tekniğin bilinen durumu taranarak yenilik ve buluş basamağı bakımından ayrıntılı yazılı rapor. Kapsamı ve bedeli ayrıca belirlenen ayrı bir çalışmadır.
Tarifname ve istem hazırlama
Buluş sahibiyle birlikte çalışarak, koruma kapsamını doğru belirleyen istem yapısının kurulması.
Rapor ve bildirimlere cevap
Araştırma ve inceleme raporlarına karşı görüş ve istem değişiklikleri.
İtiraz ve üçüncü kişi görüşleri
Rakip başvurulara karşı görüş sunulması ve verilen patentlere itiraz.
Uluslararası başvurular
Rüçhan haklı başvurular; PCT ve Avrupa patent başvurularının Türkiye aşaması.
Yıllık ücret ve sicil takibi
Korumanın sürmesi için gerekli yıllık ücretlerin, devir ve lisans işlemlerinin takibi.
Sık sorulan sorular
Buluşumu başvurudan önce yayımladım veya sergiledim. Patent alabilir miyim?
Buluşu yapanın kendisinin yaptığı açıklama, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki 12 ay içindeyse patent veya faydalı model verilmesini etkilemez (SMK m.84). Ancak bu süre birçok ülkede tanınmadığından, yurt dışı koruma düşünülüyorsa başvurudan önce açıklama yapılmaması önerilir.
Patent mi, faydalı model mi?
Buluş basamağı güçlü, uzun süre korunması gereken ve usul içeren buluşlar için patent; mekanik yapılı, hızlı korunması gereken ve buluş basamağı tartışmalı olabilecek ürün buluşları için faydalı model uygundur. Karar, buluşun ön değerlendirmesiyle birlikte verilir.
Koruma ne zaman başlar?
Koruma süreleri başvuru tarihinden itibaren hesaplanır. Başvurunun yayımlanmasından itibaren başvuru sahibine geçici koruma tanınır; dava hakları ise patent verildikten sonra kullanılabilir.
Buluşumu yurt dışında da koruyabilir miyim?
Türkiye'deki ilk başvurudan itibaren 12 ay içinde rüçhan hakkıyla diğer ülkelerde başvuru yapılabilir. Bunun için ülke ülke başvuru yolunun yanı sıra PCT (uluslararası) ve Avrupa patent başvurusu yolları da kullanılabilir.
Bir dosya hakkında görüşmek ister misiniz?
Dosyanızı kısaca anlatın; hangi adımların gerektiğini, sürelerini ve risklerini yazılı olarak paylaşalım.